Week 1: Heeft de democratie ook goede voornemens?

Geplaatst op vrijdag 6 januari 2017

Welkom in 2017 allemaal — en het allerbeste gewenst. Met Tweede Kamerverkiezingen, nieuwe experimenten in de lokale democratie en een evaluatiejaar voor de meeste gemeenteraden voor de boeg, staan er weer tweeënvijftig spannende weken op ons te wachten. Een weekoverzicht is misschien wel nodig om de grote lijnen in de gaten te houden.

Piepjonge gemeente

De nieuwste gemeente in het land is die van Meierijstad. De gemeente is een samenvoeging van  VeghelSchijndel en Sint-Oedenrode en bestaat sinds de jaarwisseling officieel. De raad is de afgelopen week geïnstalleerd en kent meteen een primeur.

De tweekopsfractie van Lijst Blanco is de jongste ooit. De twee raadsleden zijn beiden 19 jaar oud. Daarmee ligt zelfs de gezamenlijke ouderdom van 38 jaar onder de leeftijd van het gemiddelde raadslid.
 

Gedonder zei u?

De bestuurscrisis in Dinkelland is opgelost. Soort van. Onder leiding van formateur Wolter Lemstra is er en nieuw college gevonden. De vorige coalitie klapte in november.

Het is de intentie van de nieuwe ploeg om de rit uit te zitten. Om alle risico’s voor een nieuwe val te vermeiden, is er in het coalitieakkoord afgesproken dat de fracties ‘altijd in het voordeel van het college zullen stemmen’.

Dat deze formulering in strijd is met de gemeentewet en goed democratisch fatsoen, lijkt in Dinkelland minder belangrijk te zijn dan de bestuurbaarheid. Ter vergelijking: een raadslid uit Vriezenveen stapte gewoon uit zijn fractie toen hem werd gedwongen anders dan naar zijn eigen oordeel te stemmen. De oppositie in Dinkelland heeft al aangekondigd zich stevig te verzetten tegen deze aanpak, waarmee de politieke rust alleen maar op grotere afstand is gekomen. Goed werk, jongens!
 

Snipperdag

Ook in Gooise Meren lijkt niet iedereen lekker in zijn fractievel te hebben gezeten. Maar liefst drie raadsleden zegde hun deelname uit twee fracties op. Het aantal politieke groeperingen in de 31 koppen tellende raad komt daarmee 10.

De raad is daarmee de op twee na meest versnipperde van het land. Almelo blijft de poll leiden. Met vijfendertig zetels en vijftien fracties is de gemiddelde fractiegrootte daar 2,3. Haarlemmermeer neemt met een gemiddelde van drie (13 fracties op 39 zetels) de tweede plaats in. Den Haag (3,1) is door de afsplitsing in Gooise meren van de derde plaats gestoten. Hopen dat ze het er niet als wedstrijdje ervaren.
 

Zondagskind

De eerste politieke crisis is er ook. Kort voor de kerst deelde de ChristeUnie-SGP de coalitiepartners in Woerden mee dat ze uit het college zullen stappen. Het is voor de gezamenlijke confessionelen niet te verkroppen dat de coalitiepartners aan de slag willen met zondagsopenstelling voor winkels in het centrumgebied.

Aan het begin van deze raadsperiode was afgesproken om dat niet te doen, maar de overige coalitieleden stelden tóch een onderzoek in. Nu blijkt dat tweederde van de ondervraagden het fijn vindt dat de winkels open gaat, menen de christenen dat er iets met die uitkomst moet gebeuren. Alleen niet met hen erbij.
 

Griffier versus raad

Werken in het politieke bedrijf heeft zo zijn niet-materiele beloningen. Neemt niet weg dat ook de centenkwestie goed geregeld moet zijn. De griffier van Horst aan de Maas (41.679 inwoners) is in ieder geval niet tevreden.

Adviesbureau Capgemini waardeerde zijn functie als schaal 13 (start € 3.913). Te laag, vindt de eerste adviseur van de Limburgse raad. Na meerdere beroepen en bewaren bij zijn werkgeverscommissie, stapt de raadsondersteuner er nu zelfs voor naar de rechter
 

Doe maar wat

Politici geven te vaak vage opdrachten, waardoor professionals het maar uit moeten zoeken. Volgens rechtssociologie Maartje van der Woude is de invullingsruimte die ambtenaren op het beleid krijgen te groot.

Deze zogeheten dictionaire bevoegdheid leidt tot interpretatie, verschillen in uitvoering en is er een immens risico dat het beleid ‘wegdrijft’ van het politieke kader. Van der Woude noemt voorbeelden uit de veiligheidsportefeuille, maar ook bij de soms karige opdrachtformulering in het sociaal domein, wordt er veel aan de professionals zelf overgelaten.
 

Brok in de keel

In een verrassende wending stapt de populaire Dortse burgemeester Arno Brok op. Medio maart wordt Brok de nieuwe commissaris van de Koning in Fryslân. De bestuurder komt uit de streek – hij was eerder raadslid en wethouder in Heerenveen en keert na bijna 10 jaar randstad terug naar eigen grond. Met Brok’s carrièreswitch komt ook een einde aan zijn korte voorzitterschap van het Genoodschap van Burgemeesters. Brok bekleedde de post pas sinds oktober van het vorige jaar.
 

Alle zegen komt van boven de partijen

‘Ik ben geen SGP-burgemeester,’ beweerde Breunis van de Weerd bij zijn installatie in Nunspeet. ‘Want SGP-burgemeesters bestaan niet.’ In zijn nieuwjaarsspeech legde de burgervader dan weer wel uit dat het ‘evangelie het antwoord is op Wilders.’

Niet iedereen was gecharmeerd naar Van de Weerd’s verwijzing naar zijn geloof. ‘Ik hoef niet kleurloos te zijn,’ zegt Van de Weerd er over. Vanuit PVV-kringen is ook kritisch gereageerd op de hartekreet van de Nunspeetse eerste burger.

Van ver kwamen die geluiden niet; naast zijn burgmeesterschap treft Van de Weerd immers vaak genoeg PVV-Eerste kamerlid Marjolein Faber. Beiden zitten namelijk ook in de provinciale staten van Gelderland.
 

Vrij zwemmen

De raad van Twenterand kan niet meer zonder last oordelen. Dat vindt burgemeester Cornelis Visser. De toon waarop de volksvertegenwoordigers in het debat over het zwembad in Vriezenveen wordt benaderd bezwaart de leden, constateert de raadsvoorzitter. Hij doet een oproep de gemoederen te bedaren en naar elkaar te luisteren.

Cornelis is niet de enige burgervader die zich zorgen maakt over de manier waarop raadsleden en andere politici worden aangesproken. Burgemeesters van WeespDen Haag en Amsterdam hielden bij hun nieuwjaarsspeeches allen een betoog over de intimiderende bejegening op, vooral, sociale media.
 

Dubbelscore

Einde jaar betekent lijstjestijd! Binnenlands Bestuur publiceerde haar meest gelezen columns over 2016. De Mystery Burger haalde de top 10 maar liefst twee keer. Zijn bezoek aan de gemeenteraden van Hattem en Stichtse Vecht werden het meest gelezen.

In totaal werden maar liefst zevenendertig gemeenteraden door de Mystery Burger beschreven in 2016. Ook het komende kalenderjaar heeft de Mystery Burger weer nieuwe gemeenten op zijn verlanglijst staan. Komende maandag trapt hij af met Winterswijk.

Cookie instellingen

Periklesinstituut maakt gebruik van cookies en vergelijkbare technieken voor functionele en analytische doeleinden. Meer informatie over deze verwerking van (persoons)gegevens kunt u vinden in de privacyverklaring.

Privacybeleid | Sluiten
Instellingen