Week 14: Plooien maken, en strijken

Geplaatst op zondag 9 april 2017

Weekoverzicht. Het lijkt spannend te worden! De eerste verschijnselen van campagnedenken in de gemeentepolitiek zijn al gesignaleerd. Kritische rapporten, profileringsdrang van coalitiepartijen én de deelname van nieuwe politieke concurrenten zorgen altijd voor rimpelingen. En het wegstrijken van plooien, lijkt in de politiek altijd weer op het proberen te ontkreukelen van het folietje om een paasei. Er blijft altijd wel een kreukel zitten, óf het wordt zo flinterdun dat er iets scheurt.

Kikker in je bil

Grappen en grollen horen bij 1 april. Waar vroeger het land uitliep voor een spaghettiboom of een heimelijke kijk- en luistergeldscanner, is het nu allemaal mat. Dat neemt niet weg dat burgmeester Jaap Paans van Alblasserdam zijn gevoel voor humorheeft bewezen. Hij hernoemde, door gemeenteborden te vervangen, zijn twee buurgemeenten Molenwaard en Giessenlanden om naar ‘Wij-land’. In Zaanstad ontstond enige consternatie toen de lokale nieuwssite de Orkaan aankondigde dat Geke Faber haar retour zou maken als burgemeester.
 

Nieuwigheid

Alle nieuwe dingen hebben kinderziektes. Democratische vernieuwing ook. Na dat mening gemeente of organisatie gretig aan de slag lijkt te gaan met op een andere manier burgers te betrekken bij het openbaar bestuur, zijn er ook kanttekeningen. 

Deze week waarschuwde de Raad van State dat de meervoudige democratie de zaak ook verwarrender kan maken (citaat uit het rapport). Berenschot-onderzoekers Frederik van Dalfsen en Marijke Synhaeve voegen er aan toe dat ook gemeenteraden nog niet weten hoe ze de zorgvuldigheid moeten bewaken. Het debat dat de gemeenteraad van Groningen over haar eigen democratie voerde, is daar wellicht exemplarisch voor.

Nieuw is de kritiek niet, het Periklesinstituut schreef al over de legitimiteitsvalkuil en het hoofdspoor van de democratie. Meer onderzoek en onderricht lijkt noodzakelijk, net als het goed volgen en evalueren van experimenten met de lokale democratie.

 

Lijfsbehoud

De gemeenten in de regio Leiden willen graag samenwerken. Deels om het gemak en de kosten, en deels om de gemeenten te helpen het hoofd boven water te houden. De oprichting van een regioraad die de gemeenten het bestuur uit handen neemt, is voor oud-wethouder Michiel van der Eng in ieder geval geen oplossing. In een opiniestuk schrijft hij dat de democratie daar ernstige schade kan worden toegebracht. 

Hij pleit voor een fusie van de gemeenten. Die opinie vraagt een voetnoot: ook met een herindeling wordt de democratie schade aan gedaan. Raadsleden worden minder in staat gesteld argumenten uit de samenleving te halen, het wordt moeilijker rekening te houden met verschillen tussen behoeften van de verschillende gemeenten en het debat wordt er nou niet scherper op. Een oplossing waar er niet op de kwaliteit van de democratie wordt afgedongen, zou wenselijker zijn.

 

Lek in de maas

Als moderne stad doet Rotterdam het goed op de wereldkaart, maar qua moderniteit van computersystemen blijkt het er nogal aan te schorten. Na een kanjer van een datalek twee jaar geleden, waarbij duizenden belastinggegevens van Rotterdammers zoekbaar op het internet verschenen, onderzocht de Rotterdamse rekenkamer de oorzaak van inmiddels een flinke lijst wantoestanden. Waaronder het kunnen raadplegen van de agenda van een van de meest bekende politici van Nederland. 

Het rapport is niets minder dan vernietigend. Via allerlei pogingen wilde het college de publicatie ervan tegenhouden, iets waar de rekenkamer niet van was gediend. Nu is het ruzie. De Rotterdamse gemeenteraad heeft al aangegeven te bemiddelen, maar heeft vast en zeker ook een mening over het uitblijven van beveiligingsmaatregelen.
 

Nijpend

Ook de Nijmeegse rekenkamer had deze week stevige kritiek op de lokale volksvertegenwoordiging. De rekenmeesters van de Keizerstad onderzocht de effectiviteit van de raadsbijdrage op het sociaal domein. De conclusie is er een die de raad zich hopelijk laat aanrekenen. 'De relatief beperkte informatie die de raad wel van het college ontving, heeft hij steeds voor kennisgeving aangenomen.' Oef.
 

Schot voor de boeg

Pauline Bouvy draagt het ambtsketen in Voorschoten als waarnemer, maar haar observaties leiden hopelijk tot meer dan alleen beschouwingen. 'Het elkaar gunnen zit er niet in,' hekelt de burgmeester over de raadscultuur. Terwijl de raad juist haar zelfkritiek nodig heeft om vooral het financieel beleid op de rails te krijgen, aldus Bouvy. Dat er iets mis zit in de raadscultuur, lijkt zich wel te bewijzen. Oppositie-fracties bevestigen het beeld wat de interim-burgemeester schetst, coalitie-fracties ontkennen 't. Glashard.
 

Partij erbij

De deelname van de van de PVV aan de gemeenteraadsverkiezingen in mogelijk zestig gemeenten was groot nieuws. In meerdere delen van het land werd de PVV de grootste bij de laatste Tweede Kamerverkiezingen, dus uit strategisch oogpunt is de stap niet raar. In de lokale gemeenschappen wordt wisselend gereageerd op mogelijke verkiezingsdeelname. Van een plichtmatig ‘dat mag iedereen’ tot een welkomstwoord tot een vroege uitsluiting.

Veel tijd heeft de partij niet. Wilders’ politieke vereniging moet in de gemeenten waar ze op de kieslijst staat, het vooral opnemen tegen lokale concurrentie. De vraag is of de PVV, een partij met vooral een binnenhof-profiel in minder dan een jaar lokale wortels kan groeien.

Waarschijnlijk zal de PVV niet alleen om de kiezersgunst met lokale partijen gaan concurreren, maar ook om competente kandidaten. Zo is bijvoorbeeld de verwachting dat het enige raadslid van Forza Castricum (verrassend genoeg met ook de achternaam Castricum) zich tot PVV’er laat omkappen. Deze week zette Forza-leider Paul Meijer, zelf raadslid in Haarlemmermeer, Castricum uit de partij om ‘inhoudelijke meningsverschillen’.

Ook in Rotterdam zal de concurrentie stevig zijn. Veel PVV-corryfeen zijn afkomstig uit het ooit door Pim Fortuyn aangevoerde Leefbaar Rotterdam. Oud Leefbaar raadslid Jeffrey Rijken zal bijvoorbeeld betrokken zijn bij de kandidaatselectie. Rijken geeft daarbij in dit interview aan, dat hij kritisch zal zijn op zijn oude fractie. Door het meebesturen (Leefbaar Rotterdam was sinds haar oprichting meestal betrokken bij colleges) is de partij ingekakt [link naar nrcstuk john], vindt Rijken. Uit zijn woorden is af te leiden dat de PVV meer op zoek is naar volksvertegenwoordiging dan naar bestuursverantwoordelijkheid. Dat worden niet alleen spannende verkiezingen, maar ook spannende formaties.

 

Haagse spanningen

De laatste vergadering van Haags vorige burgmeester was een spannende. Niet alleen was er een mislukte wethouderscoup van D66’er Rachid Guernoui maar viel ook het college over legosteentjes. En zoals iedereen met met kinderen weet, het op een legosteentje stappen, is een van de pijnlijkste dingen die er is. Deze reconstructie van Jozias an Aartsen’s laatste vergadering in de hofstad is een aardige politieke thriller. Er had een mooie tv-film in gezeten.

Alle ontslag is moeilijk


Ontslag nemen blijkt voor wethouders nog steeds moeilijk. ‘Ik heb besloten mijn functie van wethouder en de daarbij behorende portefeuilles beschikbaar te stellen aan de raad,’ schreef wethouder Carolien van Diemen aan de raad van Heerhugowaard.

Een brief die een minister niet had misstaan, maar de gemeentewet kent geen portefeuilles — en er valt niets beschikbaar te stellen. Verder hopen we dat dit voornemen ook per brief aan de de raad wordt overhandigd, want anders is er geen rechtsgeldig ontslag. Volgens de gemeentewet moeten wethoudersontslagen immers schriftelijk. En vergeet ook het woordje onmiddellijk niet. Anders moet ze nog een maandje blijven ook.

Cookie instellingen

Periklesinstituut maakt gebruik van cookies en vergelijkbare technieken voor functionele en analytische doeleinden. Meer informatie over deze verwerking van (persoons)gegevens kunt u vinden in de privacyverklaring.

Privacybeleid | Sluiten
Instellingen