Week 37: Democratie is een feest

Geplaatst op vrijdag 15 september 2017

Weekoverzicht Gefeliciteerd! Maar ondanks dat de hele wereld vandaag de internationale Dag van de democratie viert, was het niet overal feest. Fractiescheuringen leiden immers zelden tot afscheidsborrels. En te veel burgemeesters zouden niets lever willen dan een house warming party organiseren. Gelukkig was het seminar Op waarde geschat wél een feest en is – net als het leven zelf – democratie altijd een feest wanneer je zelf over de slingers gaat.

Democratie is een feest

Hoera! Het is vandaag de internationale Dag van de democratie. Op initiatief van de VN vieren alle lidstaten op deze dag de beste staatsvorm denkbaar. Behalve in Nederland.

 

Anders dan in de rest van de wereld, wordt de feestdag in ons land niet vandaag gevierd; de activiteiten zouden te dicht bij Prinsjesdag kunnen liggen of, zoals twee jaar geleden, erop. De ironie dat bestuurbaarheid het wint van democratie laten we maar even voor wat het is, want de activiteiten die menig gemeente en provincie organiseerden verdienen het voetlicht. 

 

Zo stelde Rotterdam het stadhuis open voor lezingen en rondleidingen, de provincie Overijssel organiseerde het Provinciefestival met onder andere de democratiespelen, de gemeente Velsen maakte van de gelegenheid gebruik om haar inwoners te laten speeddaten met raadsleden en de gemeente Goirle opende de deuren van het gemeentehuis om alle inwoners jong en oud, in de aanloop naar de komende gemeenteraadsverkiezingen kennis te laten maken met de lokale politiek.

 

In Enschede werd, op initiatief van ondermeer de griffiers uit de 13 Twente-gemeenten, het D'ran-festival georganiseerd. Op de laatste bijeenkomst organiseerde wij samen met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een workshop over het belang van een goed functionerende lokale pers én met welke initiatieven deze is te versterken.

 

Wij hopen dat er volgend jaar (nog) meer gemeenten en provincies deze dag aangrijpen om aandacht te vragen voor lokale politiek. Immers, democratie verdient het zo af-en-toe ook feestelijk in de belangstelling te staan.


Naast je werk

Het is druk, dat raadslidmaatschap. Met gemiddeld 15,9 uur levert een raadslid al gauw twee keer zoveel vrije tijd in dan ooit werd aangenomen. In de grote steden (geschat 20 uur per week werk) zijn raadsleden al gauw 40 uur bezig. Helaas vinden niet alle bevolkingsgroepen tijd voor dit werk. Vooral kandidaten uit het bedrijfsleven (dus niet werkend bij of voor de overheid) ontbreken vaak op de kieslijsten.

 

De gemeente Rotterdam startte afgelopen maand samen met het Rotterdamse bedrijfsleven het initiatief, 'Op waarde geschat', om het raadswerk makkelijker en meer toegankelijk te maken voor burgers met een baan in de private sector.

 

Wat ze precies gaan ondernemen on dit te realieren weten ze nog niet, maar de ideeën van een terugkeerregeling (zoals de ambtenaren al hebben) of een arbeidsbemiddeling na het raadslidmaatschap worden als eerste uitgewerkt. Daarnaast willen de Rotterdamse griffier en zijn collega de burgemeester een hogere vergoeding voor raadsleden die bijvoorbeeld in een enquêtecommissie deelnemen.

 

Bij het seminar dat de gemeente Rotterdam op 4 september organiseerde werd al duidelijk dat het idee breeduit leeft. Staand de ondertekening besloot de Rotterdamse afdeling van het MKB Nederland direct het initiatief mee te ondertekenen. Een meer uitgebreid verslag van het symposium volgt later.


Waar woont de burgemeester?

Deze zomer waren er flink wat verhuisbewegingen in gemeenteland. In de eerste helft van dit jaar kregen net zoveel gemeenten als in heel 2016 een nieuwe eerste burger.

 

Aangezien het de burgervader (m/v) nog steeds verplicht is in de gemeente te wonen, levert het wisselen van de wacht ook wat verhuisbewegingen op. Tenminste, als het goed gaat, want niet iedere nieuwe burgemeester vindt op tijd een geschikte danwel betaalbare woning. 

 

Zo lukt het nieuwe burgemeester Pieter Oskam maar matig een huis te vinden in zijn nieuwe standplaats Capelle aan den IJssel. Nadat zijn voorganger door de raad de wacht aan werd gezegd door gesjoemel met zijn woonaders, stootte de gemeenteraad een door de burgemeester voorgesteld kapitaal verbouwingsplan af. Ook burgemeester Marianne Schuurmans van Lingewaard moest haar plannen voor de ambtswoning in allerijl intrekken toen een week na de verhuizing tóch bleek dat haar idee, de kasteelwoning bij Slot Doornenburg te betrekken, niet in overeenstemming was met het bestemmingsplan.

 

Ook al blijft het vinden van een woning moeilijk, het kwijtraken van de het oude huis blijkt het belangrijkste knelpunt. Burgemeester Anton van Aert van Best kreeg zijn huis nét over de gemeentegrens maar niet ingeruild voor een woning binnen de gemeente, zonder er op toe te leggen. Restschuld noopt Maarten Houben naar een anti-kraak te verhuizen, in plaats van zijn koopwoning in het naastgelegen Eindhoven kwijt te raken. Het doet ons denken aan de verhalen van de burgemeester die het bod op zijn oude woning zag dalen, toen het de potentiële kopers duidelijk werd hij de woning wel kwijt moest.

 

Al heeft niet iedereen de pech maar moeilijk een nieuw thuis in de thuisgemeente te vinden; Michiel van Veen van Gemert-Bakel heeft na een jaar eindelijk een woning gevonden en Leusdens eerste burger Gerolf Bouwmeester zat bij zijn installatie al tussen de verhuisdozen. De burgemeesters die wél binnen afzienbare tijd een woning vinden, lijken zolangzamerhand wel een uitzondering. 

 

Hoewel niet nieuw (burgemeester Barge van Oss woonde begin vorige eeuw liever in Nijmegen), zijn de problemen geen anekdotes meer. En hoewel de woonplaatsvereiste voor burgervaders en -moeders niet alleen invoelbaar maar ook logisch noodzakelijk is, vraagt de uitvoerbaarheid wel wat flexibiliteit. Wellicht dat een nieuwe minister van Binnenlandse Zaken dat debat kan starten.


Kettingzaag, verf en scheldpartijen

Boos, boos, boos. ‘Als dat AZC er komt, zullen u en uw gezin niet rustig meer in de tuin kunnen zitten.’ Of: ‘uw werkgever zou wel eens veel minder opdrachten van ons kunnen krijgen als u tegen stemt.’ En: ‘we kiezen een andere kandidaat als projectmanager omdat u een PVV-achtergrond heeft.’

 

Ook deze zomer verschenen er weer veel te veel verhalen dat de moderne samenleving maar worstelt met anders denkenden. In plaats van het debat wordt er met verf of erger gedebatteerd. Hoewel ons bestuur verrassend volwassen is, lijkt onze democratie nog veel te moeten leren.


Zetelwisselingen

Op 21 maart 2018 zullen flink wat zetels van kleur verschieten, is de verwachting. De gevolgen van het inkrimpen van de PvdA, deelname van voor de gemeenteraden nieuwe partijen zoals DENK, PVV en Forum voor Democratie maken een nog niet te overziene verandering werkelijkheid.

 

De kleurveranderingen zijn echter al begonnen. D66-raadslid Stella Hansen maakte deze week op Facebook bekend na heftige discussies in de fractie zich meer thuis te voelen bij de VVD. Ze sloot zich terstond aan bij de fractie van de ‘andere’ liberalen. In De Ronde Venenwisselde twee raadsleden het partijlogo van VVD op hun naambordje in voor de lokale partij Ronde Venen Belang. Ze vonden de druk uit eigen gelederen ‘niet integer’. In Delfzijlsplitst Harie Houwerzijl zich van de VVD af en zit de raadsperiode op eigen titel uit. Anders dan zijn fractie is hij tegen verdere woningsloop en weigert zich aan de fractiediscipline te conformeren. Zijn afscheid bracht zijn oude politieke vereniging tot een hilarisch onuitvoerbare eis ‘de zetel terug te geven’. Bergeijk’s raadslid Bart Verhagen heeft zijn VVD laten weten zich aan te sluiten bij een lokale partij. Hij kan het standpunt over herindelingen van de VVD niet rijmen met zijn eigen opvattingen.

 

Hoewel de kleurverschietingen gemakkelijk als partijpolitiek zijn uit te leggen, zien wij er een goed gebruik in je te wapenen tegen stemmen met ‘last’ in plaats van zonder.

Van raad naar rechter

Dat een politieke strijd stevig kan worden weten we. Maar dat een raadslid de gemeente voor de rechter sleept omdat hem de toegang tot het gemeentehuis is ontzegd, is voor ons ook nieuw. Toch moest de gemeente Purmerend zich volgens een anoniem gebleven raadslid voor de rechter verantwoorden. Volgens de gemeente went het raadslid zich te vaak en op onwenselijke toon tot ambtenaren voor informatie. Het raadslid noemt de aantijgingen leugens en beticht de gemeente van ‘KGB-achtige praktijken’ en eist zijn toegang tot de ambtenaren terug. De rechter was het niet eens met het raadslid en wees de eis af.

Cookie instellingen

Periklesinstituut maakt gebruik van cookies en vergelijkbare technieken voor functionele en analytische doeleinden. Meer informatie over deze verwerking van (persoons)gegevens kunt u vinden in de privacyverklaring.

Privacybeleid | Sluiten
Instellingen