Week 45: Is democratie gedoe?

Geplaatst op zaterdag 11 november 2017

Weekoverzicht Eigenlijk weten we maar heel weinig van democratie. Tenminste, dat beeld lijkt te ontstaan als je het werk moderne politieke wetenschappers er op na slaat. De een na de ander komt met een pleidooi dat het democratisch proces meer is dan alleen verkiezingen organiseren, maar wát dan? Dat blijft voorlopig nog even zoeken — en proberen. In dit Weekoverzicht een paar wijze lessen.

Jong geleerd

Nederland loopt fors achter in het democratie-onderwijs. Dat is de schokkende kop boven de reacties op een internationaal onderzoek naar kennis over de democratie. Ondanks dat ons land internationaal hoog staat aangegeven waar het gaat om integriteit, vrijheid van pers en meningsuiting en vervolmaking van de democratie, blijken Nederlandse kinders maar weinig van ons staatsbestel af te weten. ‘Zelfs in Rusland weten ze meer van democratie,’ kopte NRC. 



Even blazen voor die soep wordt opgediend is wel aan de orde; het onderzoek ging uit van tweedegroepers terwijl er in het Nederlands onderwijs pas in groep 4 met les over democratie wordt begonnen. Dat is wel al reden tot zorg. 'We moeten dan bijna vanaf nul beginnen, met het verschil tussen regering en parlement,’ zegt een docent maatschappijleer.

 

Wij snappen dat. We moeten het Kamerleden soms óók nog uit leggen ?.


Drontens gedoe

Het was even schrikken, toen zomaar ineens twee wethouders opstapten. Dirk Minne Vis en Nico Verlaan gaven aan geen steun meer in het college te voelen, ook niet van de collegevoorzitter Aat de Jonge. De burgemeester werd in de afscheidsspeeches van de heren flink de oren gewassen.



Het bleek het begin van een bestuurlijke achtbaanrit van ellende. Na de wethouders meldden meer verontruste stadhuisbewoners zich niet op hun gemak te voelen bij de burgemeester. Anoniem gebleven ambtenaren vertelden Omroep Flevoland van een cultuur van dreiging en intimidatie, en ook het jaarverslag en interne stukken hintte naar een onprettige werkomgeving, merkte de provinciale omroep op.

 

Nadat de gemeenteraad eerst voor zichzelf geen rol zag toebedeeld, meldde enkele fracties later dat ze wél graag met de anonieme bronnen het gesprek aan wilden. Een extern deskundige wees het er op dat het verstandiger is om als raad gezamenlijk op te trekken. Ook de omroep bronnen gaven aan alleen een gesprek met heel de raad te zien zitten. Na het spoeddebat van donderdag 9 november lijkt de raad nu gelukkig voor die route te kiezen, meldt een raadslid ons.
 

Kroegpraat

Tot slot dan: Het was éven schrikken toen iedereen in de raadzaal van Haaksbergen een brandlucht rook. Terstond werd besloten de zaal maar te ontruimen. Niet onterecht, een bode ontdekte later dat een kortsluiting op de kamer van nota bene de raadsvoorzitter de lucht veroorzaakte. Heel lang heeft de gemeenteraad zich er overigens niet door af laten leiden; de onverschrokken raadsleden vervolgde de raadsvergadering gewoon in café De Kornuiten aan de overkant.

 

Iedereen klaar?

Nog 130 dagen te gaan — en de kiezers staan weer in drommen voor het stembureau. Als het aan ons ligt, tenminste.

 

Gemeenten, lokale afdelingen en, natuurlijk, politici zélf zijn zich aan het warmlopen. Het plaatsen en bemensen van stembureaus is eerst aan de orde. Waar de ene gemeente er begrijpelijkerwijs expliciet voor kiest om raadsleden en kandidaten niet als stembureaupersoneel toe te laten, besluit een ander – bang om mensen te kort te komen – zo’n restrictie niet op te leggen.

Ook de eerste posterrel is er al. In de herindelingsgemeenten Zevenaar en Rijnwaarden – de kiezers gaan daar 22 november al naar de stembus – waren er duidelijke afspraken over de zogeheten lantaarnpaalborden. Het was niet eens dat burgemeester Staatsen zich ergerde aan de fout opgehangen borden, maar dat twee fracties aan geven ‘geen behoefte’ te hebben aan een gesprek erover, schoot de eerste burger zeker in het verkeerde keelgat.

 

In de overige gemeenten leidt vooral het proces van lijstsamenstelling tot strubbelingen. Bij de D66-afdelingen in Amsterdam, Amersfoort, Eindhoven en Rotterdam veroorzaakte concept-kieslijsten tot ophef, toen bleek dat huidige raadsleden abrupt een onverkiesbare plek kregen toebedeeld.

 

Overigens is niet iedereen klaar met de kieslijsten — en zetten sommige partijen wel heel onconventionele middelen in om potentiële raadsleden te werven.

Nieuws uit lokaal bestuur

Actueel_stapel_kranten_2Het Weekoverzicht van het Periklesinstituut elke vrijdag zelf ontvangen?

 

Meld je aan en ontvang wekelijks de meest opvallende berichten over democratie, bestuur en lokale politiek.

 

Ik meld me aan

Cookie instellingen

Periklesinstituut maakt gebruik van cookies en vergelijkbare technieken voor functionele en analytische doeleinden. Meer informatie over deze verwerking van (persoons)gegevens kunt u vinden in de privacyverklaring.

Privacybeleid | Sluiten
Instellingen