De zelfkastijding van de democratie

Geplaatst op vrijdag 18 mei 2018

Weekoverzicht Het starten van nieuwe colleges lijkt in het hele land wel heel erg op mayonaise maken. Eerst een paar druppeltjes, maar na het mei-reces komen de akkoorden in kleine maar steeds vollere straaltjes binnen. Volgens een rondgang van de NOS, is al in driekwart van de gemeenten de samenstelling duidelijk. En staan de installaties, die uiteraard alleen tijdens een raadsvergadering kunnen worden uitgevoerd, al gepland. Dat wil niet meteen betekenen dat het overal klaar is.

Broertje van buiten

Hoewel nu al vol in de aandacht, moet er in Hilvarenbeek nog heel veel gebeuren voordat er een nieuw college aan de slag gaat. De afgelopen week haalde de gemeente daar wel al het nieuws vanwege de bijzondere wijze waarop de raad het nieuwe dagelijks bestuur wil selecteren. De raadsfracties sloten een unaniem raadsakkoord en stelden de vacatures voor het wethouderschap open voor sollicitanten. Inmiddels melden zich al 73 kandidaten, waarvan er opvallend veel (nog) niet woonachtig in de gemeente zijn. Slechts drie ervan wonen wel al in Hilvarenbeek, constateerde collega Liesbeth Tettero in haar blog.

De kandidaten worden beoordeeld door een sollicitatiecommissie met een vertegenwoordiging uit alle (nou ja, bijna alle) fracties. Deze commissie werd bij de raadsvergadering van afgelopen donderdag geïnstalleerd. 

Voor dit Weekoverzicht kunnen we u alvast verklappen dat de Mystery Burger bij die vergadering aanwezig was — en het meteen bleek dat een raadsakkoord niet betekent dat de leden van de gemeenteraad van Hilvarenbeek níet de intentie heeft om elkaar vier jaar lang gezapig aan te kijken. Sterk nog, het ziet er naar uit dat ze nog veel moeten leren. Het verslag van de Mystery Burger leest u dinsdag (na Pinksteren) op Binnenlands Bestuur.

 

Sofakkoord

De nieuwe coalitie in Beuningen lijkt een stroeve start te gaan maken. Deze week presenteerde de coalitiepartners CDA, VVD en BN&M hun akkoord. Blijkbaar had waarnemend burgemeester Daphne Bergman nog wel wat aantekeningen. In een brief aan de raad beklemtoonde ze de in haar ogen karige aandacht voor veiligheid en de in haar ogen wankele financiele onderbouwing.

Volgens de brief voelt Bergman zich op basis van de Gemeentewet verplicht de raad haar bevindingen van het akkoord mede te delen. Hoewel volgens artikel 35 lid 2 inderdaad de burgemeester in de gelegenheid moet zijn commentaar te leveren op de college-onderhandelingen, lijkt de interpretatie die Bergman er aan geeft ons niet de juiste.

Allereerst stelt de Gemeentewet dat de burgemeester de college-onderhandelingen becommentarieerd. Een college-programma is echter iets anders dan een coalitie-akkoord. Dat zijn afspraken tussen raadsfracties waar de burgemeester helemaal niks mee te maken heeft.

Daarnaast, het staat nergens dat de kritiek op de college-onderhandelingen naar de raad moet of openbaar moet zijn. Bergman neemt met haat openbare route een risico. Nu lijkt het erop, dat college start met interne kritiek. Daarnaast valt óók de burgmeester onder collegiale verantwoordelijkheid. Kritiek uit haar mond, kan niet anders worden gezien als kritiek uit het héle college.

Tot slot, er waren voldoende alternatieven. Als portefeuillehouder Veiligheid kan burgemeester Bergman ook zelf voorstellen naar de raad sturen. Daar heeft ze het coalitie-akkoord niet voor nodig.
 

Niet met mij, niet van mij

In de betrekkelijke luwte vullen zich niet alleen wethoudersstoelen, maar is het ook de mogelijkheid om een paar andere opengevallen plekken te van bemensing te voorzien. Donderdag maakten de Provinciale Staten van Overijssel bekend de Deventer burgemeester Andries Heidema voor te dragen voor de positie van Commissaris van de Koning in de provincie. De plaats was vacant sinds Ank Bijleveld naar Den Haag vertrok.

De gemeente Midden-Groningen liet later op de avond weten Adriaan Hoogendoorn, nu burgemeester van het Gelderse Oldebroek, voor te dragen voor het burgmeesterschap van de herindelingsgemeente.

Helemaal zonder slag of stoot ging de laatste de voordracht niet, al heeft dat niets met het aimabele karakter van Hoogendoorn te maken. Raadslid Nette Kruzenga (Leefbaar Midden-Groningen) heeft procedurele redenen gevonden om de benoeming ‘niet legitiem en niet rechtmatig’ te noemen.

Bij de installatie van de vertrouwenscommissie besloot de raad haar daarbuiten te houden. Normaal zou Kruzenga als enige lid van de Leefbaar-fractie wel voor zo’n plek in aanmerking komen. Maar omdat er momenteel een onderzoek tegen haar loopt waar uit moet blijken of zij nog wel aan de in de Gemeentewet gestelde eisen voor het raadslidmaatschap voldoet, werd zij niet tot de commissie toegelaten. Ze is het daar nu nog steeds niet mee eens. Veel voet aan de grond heeft ze niet, overigens. Hoewel gebruikelijk is dat alle fractievoorzitters plaatsnemen in de vertrouwenscommissie, is de samenstelling van de commissie niet in de Gemeentewet vastgelegd.
 

Bezuinigingsmasochisme

Raadsleden klagen dan wel steen en been over te volle agenda’s, maar daar bij mogen ze ook wel eens even kritisch naar zichzelf kijken. 

Voor zijn promotie-onderzoek constateerde Jos Hessels, tevens burgemeester van Echt-Susteren, dat maar liefst één op de vijf gemeenteraden de eigenlijk onmisbare fractieondersteuning heeft wegbezuinigd. Geen nieuws, voor de Weekoverzichtlezer die ook de formatie op menig griffie of het budget van lokale rekenkamers heeft zien teruglopen.

De gemakzucht waarmee raden soms snijden in hun eigen vlees is niets anders dan zelfkastijding. Maar waar de devoot ongetwijfeld een aanleiding heeft voor de krwawats, is bezuiniging op de raad uitgestelde zonde. De consequentie van van de korting is juist dat de raad  minder goed zijn werk kan doen. Minder goed ondersteunde raden maken zich afhankelijk in informatievoorzieninig , worden minder zichtbaar in de samenleving en debatteren minder diepgaand. Wat weer leidt tot onduidelijke opdrachten aan het college en gebrekkig politiek draagvlak voor een politiek besluit.

Het moet maar eens klaar zijn met deze auto-mutilatie van de democratie.

Cookie instellingen

Periklesinstituut maakt gebruik van cookies en vergelijkbare technieken voor functionele en analytische doeleinden. Meer informatie over deze verwerking van (persoons)gegevens kunt u vinden in de privacyverklaring.

Privacybeleid | Sluiten
Instellingen